Panuje przekonanie, że dobry grafik powinien rysować. Jako grafik często słyszę w pracy słynne już: „narysuj” projekt graficzny strony www, key visual czy landing page. Umiejętność tworzenia ilustracji przydaje się podczas tworzenia  elementów stron www, jednak znam również wielu świetnych projektantów, którzy z rysunkiem mają niewiele wspólnego. 

Technik tworzenia ilustracji jest bardzo wiele. Przydaje się tutaj tablet, pakiet programów Adobe, a czasem po prostu zwykły ołówek, kartka i skaner. Niejednokrotnie ilustratorzy spędzają długie godziny nad stworzeniem jednego elementu, a nawet tygodnie czy miesiące nad wykreowaniem fascynującego świata na bazie swojej bogatej wyobraźni.

Poniżej prezentuję prace kilku wybranych artystów ilustratorów, których podziwiam i cenię. Jednocześnie zachęcam do zagłębienia się w świecie ilustracji i spróbowania swoich sił w tworzeniu autorskich, unikalnych projektów.

Max Kostenko (http://www.behance.net/gallery/Illustration-Mix/1355399):

Michał Dziekan (http://www.behance.net/gallery/Illustration-2011/2718307)

Tiago Hoisel (http://tiagohoisel.cgsociety.org/gallery/)

Sam Nielson (http://artsammich.blogspot.com/)

Denis Zilber (http://onlycreative.com.au/denis-zilber/

David Fuhrer (http://www.behance.net/Microbot)

Goro Fujita (http://www.area-56.de/_area56_data/gallery.html)

Mateusz Szulik (http://www.behance.net/fredziq)

Wykorzystanie mechanizmów gier do zaangażowania konsumentów nie jest niczym nowym. Marketerzy już dawno odkryli, że zastosowanie pewnych schematów znanych z gier w działaniach marketingowych zapewnia konsumentom przyjemność, zabawę i satysfakcję. Z kolei marketerom pozwala delikatnie sterować zachowaniem konsumentów poprzez stawianie kolejnych wyzwań, nagradzanie zaangażowania punktami, odznakami, wirtualną walutą, elektronicznymi gadżetami czy też namacalnymi nagrodami.

W kontekście zasypanej informacjami rzeczywistości marketingowej najważniejsze wydaje się być jednak przykucie uwagi konsumenta, czyli strategiczne „włożenie nogi w drzwi”,  a w kolejnym kroku – zaangażowanie jego emocji.

Konceptów wykorzystujących mechanikę gier jest wiele. Mają sporo cech wspólnych i pewnie dlatego są często ze sobą mylone. By je sklasyfikować, należy wziąć pod uwagę wiele aspektów, m.in.:

• czas trwania akcji (jednorazowe działania czy te angażujące w dłuższej perspektywie czasowej),
• stosunek motywacji zewnętrznej („marchewki” wykreowanej przez marketerów) do wewnętrznej (np. poczucie przynależności do grupy, satysfakcja z osiąganych sukcesów, budowanie statusu itp.),
• obecność bądź brak społeczności,
• kategoria uczestników (obecni konsumenci/fani marki czy każdy).

Ze strategicznego punktu widzenia najważniejszy jest jednak cel marketingowy, który chcemy osiągnąć. Inny koncept pozwala zbudować długotrwałe relacje z konsumentem, jeszcze inny tworzy pozytywny szum wokół marki. W tej części cyklu mowa będzie o nowej odsłonie ARG (Alternate Reality Games), czyli grach rzeczywistości alternatywnej.

Przybyłem, pobiegałem, zwyciężyłem

ARG to nic innego jak mniej lub bardziej umiejętnie skonstruowana interaktywna, crossmediowa (wykorzystująca zarówno instrumenty tradycyjne, jak i internetowe) zabawa marki z konsumentem. Zadaniem uczestników jest znalezienie, odkodowanie i  dopasowanie do siebie porozrzucanych w wielu miejscach puzzli (zadań), które poskładane w całość prowadzą do rozwiązania zagadki (problemu). Jeszcze stosunkowo niedawno głównym polem tego typu gier był Internet, a wszelkie wskazówki do zadań odsłuchać można było o konkretnej godzinie w budkach telefonicznych, odczytać w zaszyfrowanych kodach na koszulkach, plakatach, SMS-ach, mailach, filmach, podcastach, we wpisach na blogach czy na portalach dyskusyjnych. Dziś, dzięki rozwojowi rynku smartfonów i tabletów, gry te stają się niezależne od urządzeń stacjonarnych i odbywają się coraz częściej wyłącznie w przestrzeni miejskiej.

Na rynku polskim ta forma działań marketingowych jest jednak stosunkowo mało wyeksploatowana. Być może wynika to z braku odwagi marketerów w stosowaniu rozwiązań niestandardowych, bo te zachowawcze wydają się dużo bardziej bezpieczne. Może to kwestia stosunku zasięgu odbiorców do poniesionych kosztów – kampania banerowa czy spot telewizyjny docierają do zdecydowanie większej liczby osób. Możliwe też, że główną przeszkodą jest po prostu grupa docelowa marki. Idealnym targetem dla tego typu działań są konsumenci, którzy lubią wchodzić w niestandardowe formy interakcji. Pod kątem psychograficznym to przede wszystkim osoby nielubiące nudy, żyjące dynamicznie, świetnie orientujące się w nowych trendach itp. Nie bez znaczenia są pożądane cele marketingowe. ARG to integracja marketingu wirusowego, PR-u i WoMM-u, a więc działania głównie wizerunkowe. Choć równie dobrze sprawdza się przy promocji nowych produktów, co pokazała np. marka MINI.

Poluj, złap i uciekaj, gdzie się da – case MINI Getaway

W 2010 r. marka MINI, wprowadzając na rynek nowy model MINI (Countryman), zorganizowała w Sztokholmie grę. Każdy, kto zainstalował na swoim telefonie specjalną aplikację, miał możliwość wygrania prawdziwego samochodu. Zadanie jednak nie było łatwe. Pierwszy krok polegał na znalezieniu wirtualnego MINI (na telefonie można było zobaczyć własne położenie oraz miejsce, w którym ukryty był samochód). Po zbliżeniu się do niego na odległość mniejszą niż 50 metrów można było go przechwycić. I tu zaczynały się schody, a raczej ucieczka, ponieważ każdy, kto znalazł się w odległości mniejszej niż 50 metrów od auta, mógł odebrać obecnemu właścicielowi wirtualnego MINI. Lista „wrogów” wyświetlana była na bieżąco na mapie. Osoba, której udało się w czasie tygodnia akcji jako ostatniej zatrzymać na swoim telefonie MINI, wygrywała prawdziwy samochód.

Click here to view the embedded video.

Działanie opierało się na bardzo prostym mechanizmie, a stosunkowo niewielkim kosztem w dość krótkiej perspektywie czasowej można było zdobyć wartościową nagrodę rzeczową. Biorąc pod uwagę potrzeby współczesnego konsumenta, przyzwyczajonego do osiągania natychmiastowych wyników swoich działań, to ważne. Rozciągnięcie w czasie całej akcji na okres np. jednego miesiąca mogłoby zdemotywować wiele osób. Opóźniona nagroda jest trochę jak brak nagrody, a brak nagrody to brak zaangażowania.

Zrób mi zdjęcie – case Nike

Podobną akcję przeprowadziło ostatnio Nike w Wiedniu. Mobilny ARG wykorzystany przez MINI wzbogacony został dodatkowo o prawdziwe doświadczania produktu (trudno się nie dziwić, bo marka nadaje się wręcz idealnie na „miejską bieganinę”). A jakie było zadanie? Nike wypuściło w teren biegaczy ze specjalnymi kurtkami, wyposażonymi w odblaskowe numery na plecach. Każdy z nich miał nadajnik GPS, co pozwalało namierzyć ich położenie. Osoba, która zrobiła zdjęcia największej liczbie biegaczy Nike, wygrywała.

Click here to view the embedded video.

Czas trwania akcji był zdecydowanie krótszy niż w przypadku MINI, bo ograniczał się do jednego wieczora. Inny był też sam mechanizm: w przypadku MINI czynnikiem determinującym zachowanie  uczestników była chęć zdobycia i strach przed utratą, case NIKE opierał się głównie na rywalizacji – kto ma więcej, wygrywa. W obu przypadkach mamy jednak do czynienia z grupą uczestników zebranych w związku z potrzebą chwili, „jednorazowych” (to odróżnia m.in. koncept ARG od popularnego ostatnio „gamification”, którego podstawą jest stworzenie własnej społeczności i zaangażowanie jej w dłuższej perspektywie czasowej). Stopień interakcji konsumenta z marką jest dużo wyższy niż w przypadku 30-sekundowego spotu telewizyjnego, a jego doświadczenia głębsze. Duży plus należy się lifestyle’owej marce przede wszystkim za wykorzystanie potencjału narzędzia w kontekście znajomości specyfiki i potrzeb swojej grupy docelowej.

Doniosę, nie doniosę – case Swedish Post

Spore wyzwanie stoi przed marką, której grupa docelowa jest dużo szersza i bardziej zróżnicowana demograficznie, a produktem są np. usługi. Czy można temu sprostać? Swedish Post szukała ostatnio „najbezpieczniejszych rąk w Szwecji”. Zadanie polegało na dostarczeniu w jak najkrótszym czasie jednej z 42 tajemniczych paczek na pocztę lub do jednej ze skrzynek pocztowych zlokalizowanych w różnych miejscach. W tym celu należało użyć swojego  telefonu. Co 6 godzin w aplikacji odblokowywała się kolejna przesyłka, a osoba, która jako pierwsza dostarczyła ją na miejsce, wygrywała jej zawartość. Na  wykonanie zadania uczestnikom dano 24 godziny.

Click here to view the embedded video.

To kolejny przykład bardzo prostej konstrukcji zabawy, która polega na dotarciu z punktu
A do punktu B. Również perspektywa zdobycia nagrody jest bliska, co odpowiada na współczesne potrzeby konsumenckie i daje motywację do działania. Co ważne, choć sam udział marki jest dyskretny, zapada ona w pamięć uczestnika gry.

Reasumując

Akcje marketingowe z wykorzystaniem mobilnego ARG to kolejny przykład na to, że interaktywność to nie tylko Internet, a wzbogacanie doświadczeń konsumenckich odbywa się coraz częściej w kontekście sprzężenia świata rzeczywistego z wirtualnym. Koncept ten pozwala wejść w interakcję z konsumentem w sposób, na jaki inne formy nie pozwalają lub czynią to w ograniczonym zakresie. Należy mieć jednak na uwadze, że w przypadku tego konceptu nie chodzi o czysto produktowe, nachalne działania, a raczej o stworzenie dla konsumenta interesujących doświadczeń, którymi podzieli się dalej. To trochę jak rzucenie kamienia w wodę (kamień = uczestnik gry = ewangelista marki), gdzie główną korzyścią dla marki są tworzące się kręgi.  Te kręgi to pozytywny buzz. Jordan Weisman, amerykański projektant gier komputerowych, przyrównał z kolei ARG do festiwalu Woodstock: wydarzenia, które wprawdzie stosunkowo krótko trwa, ale na tyle wpływa na doświadczenia jego uczestników, że po jego zakończeniu chętnie dzielą się oni swoimi doświadczeniami z innymi, kreując jednocześnie pozytywną „otoczkę” wokół samego eventu.  

* Artykuł opublikowny na Mediarunie w ramach cyklu poświęconego interaktywności: http://wiadomosci.mediarun.pl/artykul/marketing,co-mi-dasz-jak-cie-zlapie-czyli-o-tym-co-laczy-arg-i-festiwal-w-woodstock,41492,2,1,1.html

Marcin Maj jest jednym z pomysłodawców kategorii „E-commerce” w ramach PNSA oraz przewodniczącym komisji jurorskiej wyłaniającej jej zwycięzców. OS3 multimedia bierze czynny udział w tworzeniu nowej kategorii, kryteriów oceny i jej ostatecznego kształtu. Jak co roku, agencja jest też partnerem aktywności PNSA w Internecie.

Mobilna geolokalizacja społecznościowa

Serwis Foursquare, zbudowany na bazie popularności mediów społecznościowych, pozwala na „meldowanie się” w miejscu, w którym akurat się przebywa i publikowanie tej informacji w popularnych serwisach społecznościowych, na przykład na Facebooku. W zamian za swoje działania użytkownik zbiera wirtualne „odznaki”, jak również buduje swój wizerunek wśród znajomych. Jego atrakcyjność towarzyska rośnie, bowiem prezentuje się jako osoba bywała na mieście i w świecie, a także jako nowoczesny i mobilny użytkownik Internetu. Foursquare w ciągu pierwszego roku istnienia zdobył aż 7 milionów aktywnych użytkowników. Marketerzy wyczuli potencjał, tym bardziej że organizacja akcji promocyjnych w serwisie jest zautomatyzowana i prosta – wystarczy założyć konto i uruchomić kampanię. Podobnym serwisem jest Facebook Places (którego popularność jest wspierana przez powszechność samego Facebooka) a także Gowalla. Polskimi odpowiednikami są Lokter oraz Popla.

Działania typu „pull”

Z użyciem Foursquare’a, czy też innych serwisów o podobnej funkcjonalności przeprowadzane są przede wszystkim kampanie typu pull, czyli takie , w których sam użytkownik poszukuje informacji, czy też podejmuje jakąś aktywność. Kilka przykładów zasługuje na szczególną uwagę ze względu na swą innowacyjność. Interesująca promocja została zorganizowana przez piosenkarza Jamesa Blunta. Każdy, kto z pomocą Facebook Places zameldował się na premierze albumu piosenkarza w Londynie, brał udział w losowaniu biletów na koncert. Co więcej, nawet po samej imprezie można było zameldować się, aby wysłuchać trzech piosenek z nowego albumu artysty. Podobną kampanię przeprowadziła piosenkarka Cheryl Cole – każdy, kto zameldował się w Facebook Places pod jej billboardem, brał udział w losowaniu wycieczki na wybrany koncert. Kolejną promocję, tym razem z użyciem Foursquare, przeprowadził jeden z nowojorskich sklepów marki Coach. Na pierwszych 200 klientów, którzy zameldowali się tam w dniu otwarcia placówki, czekały warte 85 dolarów perfumy. Klienci byli zadowoleni ponieważ w zamian za niewielki wysiłek mieli dużą szansę otrzymać wartościowy prezent, sklep natomiast stosunkowo niskim kosztem wygenerował odpowiedni buzz w społecznościach. Z kolei jedna z amerykańskich drużyn koszykarskich rozdawała darmowe bilety na mecze-niespodzianki wszystkim użytkownikom Gowalla, którzy zameldowali się w wybranych sklepach sportowych i siłowniach.

Z dobrodziejstw nieco inaczej pojmowanej geolokalizacji w działaniach typu „pull” korzysta też Google. Wyszukując daną restaurację lub sklep, użytkownik może użyć systemu Google Maps, by sprawdzić trasę dojazdu. Może także skorzystać z funkcjonalności „click to call”, aby od razu zadzwonić do danego punktu (w przypadku restauracji – na przykład zarezerwować stolik).

Działania typu „push”

Drugą grupą działań są działania typu „push”, czyli reklamy, które użytkownik po prostu odbiera, znajdując się w pobliżu danego miejsca. Oczywiście wszystko dzieje się za jego zgodą. Ten trend określany jest jako „proximity marketing” czyli, w wolnym tłumaczeniu, marketing oparty na geograficznej bliskości. W Wielkiej Brytanii firmy L’Oreal i Starbucks podpisały umowę z siecią telefonii O2, dzięki której będą mogły wysyłać SMS-y i MMS-y o charakterze promocyjnym klientom, którzy znajdą się w pobliżu ich placówek. W Polsce dostępny jest podobny system firmy ProxyAd, działający w 23 miastach. Za pomocą technologii Bluetooth można wysyłać rozmaite typy wiadomości, takie jak reklamy graficzne, animacje, muzykę, wideo, gry, aplikacje, kupony rabatowe i linki.

Podsumowanie

Chociaż marketing w kanale mobilnym wykorzystujący geolokalizację ma potencjał wynikający z nowości i świeżości, należy pamiętać, że z czasem będzie stawał się coraz bardziej powszechny. Oparta na geolokalizacji reklama w kanale mobilnym wydaje się teraz doskonałym sposobem dotarcia do użytkowników dzięki niskim kosztom pozyskania konsumenta i generowanym buzzie. Warto więc wykorzystać ten czas i zainwestować w taką promocję jako jeden z pionierów.

* Artykuł opublikowny na Mediarunie w ramach cyklu poświęconego interaktywności: http://wiadomosci.mediarun.pl/artykul/marketing,marketing-mobilny-oparty-na-geolokalizacji,41178,2,1,1.html

Możemy dowiedzieć się miedzy innymi, że 45% amerykańskich pracodawców traktuje sprawdzanie profilu kandydata w popularnych społecznościach jako element swojej pracy. Celem jest weryfikacja i uzupełnienie informacji zawartych w „oficjalnym” CV. 

Króluje Facebook (informacji szuka tam 29% pracodawców), a także sieci biznesowe (Linkedin), Twitter i blogi. Przy czym, niestety, pracodawcy zwracają uwagę bardziej na negatywne niż pozytywne przekazy. Szczególnie uczuleni są na „niewłaściwe” fotografie i opisy, czyli głównie te związane z intensywnym imprezowaniem, piciem i zażywaniem narkotyków. Bardzo źle widziane jest także oczernianie poprzednich pracodawców i współpracowników oraz klientów. Jeśli chcemy więc, by nasza kariera kwitła, nie możemy:

• zamieszczać materiałów dokumentujących nasze ekscesy,

• „trollować”, czyli publikować nachalnych i bezsensownych komentarzy w dyskusjach,

• krytykować bez umiaru, w szczególności poprzednich szefów,

• dodawać do znajomych podejrzanych osób, które zaśmiecą nasz profil jeszcze bardziej podejrzanymi wpisami.

Dobra wiadomość jest taka, że w społecznościach mamy szansę zaprezentować swoją dobrze pojmowaną kreatywność, co nie zawsze jest możliwe w CV lub nawet podczas interview. Pracowdawcy wchodząc na nasz profil mają również szansę przekonać się, że kandydat to sympatyczna i sensowna osoba – tu liczy się ogólne, dobre wrażenie. Warto więc mieć na uwadze, że profil w social media to nie osobisty pamiętnik wzlotów i upadków, tylko wizytówka pokazywana światu.

Ewolucja procesu zakupowego

Stary model marketingowy odnoszący się do schematu zachowań konsumenckich uległ pewnej modyfikacji. Jeszcze kilkanaście lat temu droga od narodzin idei zakupu do jego finalizacji była dość prosta i opierała się właściwie o trzy impulsy – impuls  zewnętrzny (bodziec reklamowy), impuls w sklepie (rzeczywiste zetknięcie z produktem) oraz impuls po zakupie produktu (osobiste doświadczenie).

Istotną zmianą dzisiaj jest sposób pozyskania dodatkowych informacji na temat produktu przed jego zakupem. W erze „predigitalnej” czerpaliśmy takie informacje z reklamy, od najbliższych znajomych i rodziny, od sprzedawcy. Dziś mamy do dyspozycji całą sieć pełną informacji i opinii (strony www, blogi, portale wideo, recenzje produktowe na forach dyskusyjnych, social media itp.). Przekaz, który otrzymujemy, nie jest już ani jednostronny, ani ograniczony do wąskiego kręgu osób. Co więcej, nasz pierwszy kontakt z produktem nie musi wcale odbyć się w tradycyjnym sklepie – możemy dowiedzieć się o danym produkcie wszystkiego przed jego faktycznym obejrzeniem. To stadium w procesie decyzyjnym konsumenta Google określa jako Zero Moment of Truth.

Click here to view the embedded video.

Podsumowując: w nowym modelu zakupów warto zwrócić uwagę na dwa dodatkowe  aspekty. Zmienił się krąg odbiorców i nadawców doświadczeń związanych z marką oraz moment pierwszego kontaktu z produktem i zakupu, który może odbyć się zarówno offline, jak i online.

Nowe możliwości tradycyjnych sklepów

Jednym z powszechnych zjawisk, które rozszerza sklepową rzeczywistość jest wykorzystanie telefonów komórkowych przez konsumenta. Mobilny dostęp do Internetu pozwala na miejscu porównać cenę produktu do cen w innych sklepach (także tych offline), znaleźć dodatkowe informacje czy przeczytać recenzje na jego temat. Telefon to także łącznik pozwalający konsumentowi skonsultować swoją opinię z tymi, którzy w danym momencie nie są przy nim obecni fizycznie (np. wysłanie zrobionego w sklepie zdjęcia produktu z prośbą o radę). Sklepową rzeczywistość zmieniają także wirtualne przymierzalnie. Poniżej kilka przykładów takiego wykorzystania możliwości sieci.

Click here to view the embedded video.

Click here to view the embedded video.

Click here to view the embedded video.

Przymierzać można jednak nie tylko garderobę.

Click here to view the embedded video.

Rozszerzenie rzeczywistości podczas e-zakupów

Przymierzalnie wykorzystujące elementy AR (augmented reality) spotkać można również w sieci. Dużo powszechniejsze są jednak narzędzia, w których wystarczy załadować zdjęcie swojej twarzy lub sylwetki, aby dopasować odpowiednią czapkę lub ubranie, albo zdjęcie mieszkania, na którym możemy wirtualnie zmienić kolor ścian w naszym mieszkaniu:

http://www.valsparpaint.com/en/explore-colors/color-selector/index.html?screen=painterScreen

Codziennością stało się też oglądanie wybranego produktu w trójwymiarowej przestrzeni. Rozszerzanie rzeczywistości online w procesie zakupowym odbywa się  także poprzez transmisje na żywo z kamery internetowej (dzięki czemu możemy śledzić np. widok na panoramę z okna w alpejskim  hotelu). Technologia jednak idzie naprzód: oprócz zaangażowania wzroku i słuchu doznania konsumenckie próbuje poszerzyć się poprzez wykorzystanie trzeciego zmysłu – węchu. Może już wkrótce przy przeglądaniu ofert z branży nieruchomości będziemy mogli poczuć woń świeżo skoszonej trawy, a kupując bilety do kina poczujemy zapach popcornu.

Świat rzeczywisty i wirtualny przenikają się wzajemnie w coraz większym stopniu, wpływając na zachowania konsumenckie i ułatwiając proces zakupowy. Przykładem to obrazującym jest 3D body scanner, umieszczony w brytyjskiej filii sklepu New Look. Urządzenie sczytuje wymiary ciała i pomaga dopasować rozmiar spodni do wymiarów klienta. Dane można następnie zapisać i wykorzystać ponownie podczas zakupów wirtualnych. Działanie urządzenia można podpatrzyć na poniższym filmie.

Click here to view the embedded video.

* Artykuł opublikowny na Mediarunie w ramach cyklu poświęconego interaktywności: http://wiadomosci.mediarun.pl/artykul/marketing,ewolucja-e-konsumenta-czyli-od-siaty-do-sieci,40919,2,1,1.html

Medium inne niż wszystkie

Sieć, jak roślina w przyciasnej doniczce, rozrasta się, zapuszczając swoje pędy "w realu" . Bez uwzględnienia tego połączenia nie da się już konstruować skutecznych strategii komunikacji z konsumentem, a nawet w pełni uczestniczyć w społeczeństwie informacyjnym. Zacznijmy jednak od przypomnienia faktu, iż tradycyjnie Internet był medium, czyli przekaźnikiem informacji, które jednak od zarania różniło się znacznie od innych mediów: komunikacja była wielostronna, wielokanałowa i multimedialna. Te trzy cechy wybiły sieć na pozycję medium wiodącego, powoli połykającego wszystkie inne. Wielostronna komunikacja zrodziła zaangażowanie, multimedialność sprawiła, że internet może być radiem, telewizją i gazetą jednocześnie, ale także bankiem, szkołą, kinem, urzędem czy lokalem wyborczym. Wielokanałowość oznacza zaś, że ilość informacji, którą można za jego pośrednictwem przekazać, jest – mierząc ludzką miarą – nieograniczona. Co więcej, jest to informacja oderwana od konkretnego miejsca i czasu – można dotrzeć do niej o dowolnej porze, konsumując wiele informacji jednocześnie, oraz z dowolnego miejsca na świecie.

"Wirtual" vs "Real"

Czym jest współczesna sieć w odniesieniu do rzeczywistości? Jak się ma "wirtual" do "realu", czy światy te są niezależne, czy się zazębiają? Jakie są między nimi punkty styczności i synergii?

Sieć jest niewątpliwie odwzorowaniem rzeczywistości, czyli parafrazując Stendhala, "zwierciadłem przechadzającym się po gościńcu, które to odbija lazur nieba, to błoto przydrożnej kałuży". Internet za pomocą multimediów oddaje obraz trendów panujących we współczesnym społeczeństwie.

Sieć również uzupełnia, czy innymi słowy "łata" rzeczywistość, pokonując jej naturalne niedogodności, jak na przykład odległość. Aby dotrzeć do informacji o rozkładzie seansów w kinie, nie musimy do niego jechać. A także, będąc na dworcu kolejowym, możemy poszukać w sieci brakującej informacji o rozkładzie jazdy pociągów. Umożliwia to technologia mobilna, której rozwój stymulowany przez coraz bardziej masową popularność smartfonów. Za pomocą smartfona, innego urządzenia mobilnego czy nawet zwykłej komórki możemy mieć wirtualny świat "zawsze przy sobie".

Jest także internet rozszerzeniem rzeczywistości. Ze swoimi znajomymi nie spotykamy się już tylko na kawie czy piwie, ale także aktywnie komunikujemy się z nimi za pomocą sieci społecznościowych (bez wprowadzania twardego rozgraniczenia na znajomych "z realu" i "z wirtualu"). Innym przykładem są kody QR, które pozwalają nam wzbogacić zwykłą, czasem szarą rzeczywistość o wirtualną nakładkę. Skanując urządzeniem mobilnym kod, dowiadujemy się więcej o realnym obiekcie, który właśnie oglądamy. Do podobnej kategorii zjawisk można zaliczyć także AR (augmented reality), czyli dosłownie "rzeczywistość rozszerzoną", która pozwala nam wyjść poza sieć na poziomie wizualnym.

Kolejnym dowodem na to, że interaktywność to nie tylko internet, jest zjawisko interaktywnego sprzężenia. Działania zainicjowane w sieci mają swoje bezpośrednie przełożenie na "real" i odwrotnie. Na przykład, spontanicznie organizowane zgromadzenia potrafią zmieniać polityczne losy państw. Przykłady takie znamy również z codziennego życia. Umawiamy się ze znajomym w sieci, i za godzinę siedzimy z nim w restauracji i kontynuujemy rozmowę podjętą przed chwilą w wirtualnym świecie. A także – jesteśmy w restauracji i w tej samej chwili zostawiamy wirtualny ślad, meldując swoje położenie w sieci społecznościowej, oraz być może nawet wysyłając zdjęcie ilustrujące ten moment.

Może być wreszcie sieć substytutem rzeczywistości, czego przykładem będzie choćby bankowość elektroniczna, wirtualny urząd czy e-learning.

Nie możemy już więc mówić o internecie jako o medium, lecz jako o zjawisku, które rzeczywistość odzwierciedla, uzupełnia (czy też mówiąc obrazowo, "łata jej dziury"), rozszerza, zastępuje oraz jest z nią sprzężona. Jakie są tego konsekwencje dla pracy agencji interaktywnej? Do tej pory mowa była marketingu 360 stopni, teraz możemy mówić o kroku dalej. Proponując klientowi strategię komunikacji, musimy myśleć nie tylko o tym, o czym myśleliśmy już od lat, czyli o zgodności i sprzężeniu internetu z tradycyjnym marketingiem – ATL i BTL, ale także o tym, jak będziemy wykorzystywać sprzężenie pomiędzy realem a wirtualem, aby wzbogacać doświadczenie konsumenta i przyciągać uwagę.

* Artykuł opublikowny na Mediarunie w ramach cyklu poświęconego interaktywności: http://wiadomosci.mediarun.pl/artykul/marketing,interaktywnosc-to-nie-tylko-internet,40658,2,1,1.html

Rynek mobile rozwija się w oszałamiającym tempie.  O ile wcześniej telefon służył nam głównie do rozmów i wysyłania wiadomości tekstowych, to dziś jest on kieszonkowym urządzeniem multifunkcyjnym. To dla nas źródło informacji, sklep, telewizja, kamera, aparat fotograficzny, konsola do gier, oddział banku, GPS, łącznik do  mediów społecznościowych oraz brama do świata niezliczonych aplikacji ułatwiających życie i zapewniających rozrywkę..

Dla marketingowców to nie tylko  obszar o ogromnym potencjale dla prowadzenia działań promocyjnych, ale także platforma, dzięki której mogą lepiej poznać potrzeby konsumentów (co lubią, gdzie bywają, jak spędzają czas). Już niedługo częściej będziemy łączyć się z siecią za pomocą urządzeń mobilnych niż za pośrednictwem tradycyjnych komputerów. Stwarza  to szansę na zwiększenie zakresu działań marketingowych w tym kanale.

Parę ciekawostek na ten temat znajdziecie w poniższej infografice.  

W świecie mediów społecznościowych od kilku lat zachodzą istotne zmiany, które wyłaniają nowe trendy. Jakie one są i do czego prowadzą?

Trend pierwszy: konsolidacja

Konsolidacja jest to wzajemna przenikalność (a wręcz osmoza) różnych społeczności, stron www i blogów, osiągana dzięki mechanizmom ułatwiającym tworzenie i udostępnianie tych połączeń. Ten trend wychodzi poza typowe serwisy społecznościowe, oplatając również media tradycyjne. Wzajemne powiązanie serwisów polega na swobodnej, a niekiedy automatycznej wymianie contentu i obecności zwrotnych mechanizmów linkujących (czego najlepszym przykładem są aplikacje Facebooka). Serwisy konsolidują się w ten sposób w jedną spójną infoprzestrzeń, w której najważniejszy jest informacyjny mem, nie zaś konkretny adres www. Obliczem konsolidacji jest także rozrost wielkich społeczności, takich jak Facebook, który od czasu swojego powstania urósł do kosmicznej wielkości 750 milionów użytkowników – tak, że gdyby był krajem, zajmowałby trzecie miejsce na świecie pod względem liczby ludności, zaraz po Chinach i Brazylii.

Trend drugi: Ekwifinalność

Kolejnym trendem, bezpośrednio związanym z konsolidacją jest ekwifinalność, czyli możliwość dotarcia różnymi drogami do tej samej informacji. Informacyjny mem, o którym była mowa powyżej, pojawia się w różnych kontekstach i odsłonach – można do niego dotrzeć poprzez wyszukiwarkę, poprzez portale informacyjne, jak również poprzez social media, na przykład przez Facebooka, Twittera i podobne serwisy. I właśnie tutaj ów mem nabiera różnorodności, odbija się na nim piętno poszczególnych użytkowników. Ważne wydarzenia polityczne, społeczne, kulturalne, sportowe są komentowane przez internautów, niektórzy dodają także własne zdjęcia i filmy. Przykładowo, całkiem spora biblioteka przeróżnych fotografii i relacji powstała w czasie wyjątkowo ulewnego deszczu w Warszawie, który miał miejsce tego lata. Na Facebooku powtarzały się zrobione przez wielu użytkowników zdjęcia zalanej stacji metra, wody na ulicach oraz czarnych chmur. Podobnie jest na przykład z ważnymi meczami piłkarskimi, które komentowane są na bieżąco, a także z popularnymi okazjami, jak Boże Narodzenie, Wielkanoc, Walentynki czy nawet nadejście weekendu.  Dzięki temu trendowi duże społeczności są niejako wyrazicielem „ducha czasów”, ponieważ obserwując to, jakie informacje publikują internauci, można od razu wytypować najważniejsze dla danego dnia i okresu infomemy.

Trend trzeci: multifunkcyjność

Z czasem media społecznościowe awansowały z roli hermetycznego dodatku do życia konsumenta do roli dużo bardziej istotnej: przedłużają, rozszerzają i niekiedy zastępują wybrane dziedziny życia użytkownika. Aktywności, którym oddajemy się w życiu „w realu”, przenoszą się do sieci. Z powodu tej zmiany, użytkownicy zapragnęli prowadzić wszystkie swoje aktywności w jednym, lub w najwyżej kilku miejscach. W taki sposób rozpoczęła się era multifunkcyjności „centralnych”, najbardziej popularnych społeczności.

Trend czwarty:  nowa niszowość

Jako trend przeciwny do konsolidacji i rosnącego znaczenia multifunkcyjnych serwisów społecznościowych, można wyróżnić wzrost znaczenia serwisów niszowych. Najlepszym przykładem są blogi, które tylko w Polsce w ciągu ostatnich pięciu lat zwiększyły liczbę użytkowników do niemal 11 milionów, a zasięg do prawie 60%. Z tym że jest to nowa niszowość – taka, w której każda nisza jest wewnętrznie zhierarchizowana i stanowi oddzielny świat ze swoimi centralami i własnymi subniszami. Popularne na polskim rynku blogi, takie jak Kominek czy Mediafun, zaczęły zarabiać na swojej działalności. Podobnie profesjonalizują się specjalistyczne blogi, np. kosmetyczne czy kulinarne.

Trend piąty: mobilność

Coraz większa siła świata mobilnego ma wpływ na redukcję liczby mediów społecznościowych wykorzystywanych przez użytkowników na co dzień. Za pomocą komórki sprawdzamy nowości z sieci oraz aktualizujemy statusy w społeczności, tak więc w naturalny sposób redukujemy liczbę odwiedzanych serwisów do tych najważniejszych, a w końcu tylko do jednej, która jest zawsze pod ręką i jest multifunkcyjna. Rynek odpowiada na te trendy – są tworzone specjalne aplikacje, dzięki którym łatwiej jest prowadzić swoje życie w społecznościach. Jednocześnie zaś, istnienie takich aplikacji jeszcze bardziej ogranicza znaczenie portali społecznościowych, które pozostają poza ich obrębem.

Podsumowanie: galaktyka social media

Po analizie powyższych trendów wyłania nam się nieśmiało „system solarny” czy też galaktyka social media, z centralami czyli „gwiazdami” – głównymi serwisami społecznościowymi typu Facebook, i satelitami – które są związane z centralą linkami i częstokrotnie stanowią bazę informacji publikowanych w centrali. Będą to serwisy filmowe, fotograficzne, muzyczne czy też blogi. Ich odwiedzalność multiplikuje się dzięki istnieniu centrali, gdzie można podzielić się swoim contentem z szerszą grupą osób. Galaktyka social media to ogólnodostępna przestrzeń informacyjna, w której można tworzyć i dzielić się ze światem wszelkiego typu treściami i w której toczą się stosunki społeczne uzupełniające wobec świata realnego, wliczając w to relacje towarzyskie, naukowe, handlowe, polityczne i wszelkie inne. W tej galaktyce zaczynają rządzić trzy proste zasady: content, siła połączeń i otwartość.

Kto ma ciekawszy content, ten jest czytany, oglądany, komentowany, lajkowany i przesyłany dalej. Z kolei kto ma bardziej wartościowe połączenia z innymi, ten ma większe możliwości skutecznego przekazywania informacji. Jednak ten, kto zamknie się w swojej niszy, nie będzie miał wpływu na cyfrową rzeczywistość. Musi więc być otwarty i dzielić się swoją cząstką prywatności, aby mieć szansę na zaistnienie.

Można przypuszczać, że media społecznościowe będą dążyć dalej do stabilizacji tej galaktyki – globalnej wioski w której działa zasada naczyń połączonych i uniwersalny efekt sieciowy, ponad podziałami związanymi z konkretnymi adresami www. Wioskę tę, czy też galaktykę, charakteryzuje glokalizm, polegający na paralelnym współistnieniu centrali i satelitów – niezależnych, ale włączonych w krwiobieg wspólnych idei, których „mieszkańcy” będą również uczestnikami globalnej przestrzeni.

W świecie wirtualnym aż roi się od aktywności skierowanych do dzieci. O uwagę młodych konsumentów walczą ze sobą już niemal wszyscy – rynek słodyczy, firmy produkujące parówki, a nawet producenci … papieru toaletowego.

Dzieci jako „czwarta władza” konsumencka

Analizując zachowania konsumenckie można stwierdzić, że nastąpiło swego rodzaju odwrócenie ról. Dzieci, które nie tak dawno miały nikły bądź żaden wpływ na decyzje zakupowe, stanowią dziś jedną z najsilniejszych i najbardziej wpływowych grup, które niejednokrotnie decydują o tym, czy dany podukt trafi do koszyka czy nie. Dotyczy to nie tylko kategorii typowo dziecięcych. Ich głos się liczy również np. przy wyborze telewizora czy koloru paneli do pokoju gościnnego. Jak one to robią? Marketingowcy określają ich siłę wpływu mianem pester power, czyli po prostu „siłą jęczenia”. Impakt tej siły na decyzje konsumenckie jest tak duży, że wiele marek decyduje się na komunikację skierowaną właśnie do dzieci. 

Walka o uwagę najmłodszych konsumentów

Tworzenie strategii marketingowej w Internecie skierowanej do dzieci, zwłaszcza do tych w tzw. „wieku przejściowym” (7-12 lat), jest sporym wyzwaniem. Wbrew pozorom nie jest to łatwa grupa docelowa. Ich potrzeby znacznie różnią się od potrzeb młodszych dzieci, którym najzwyklejsza animacja czy kolorowy obrazek sprawiają niesamowitą radość. Nie należą one jednak jeszcze do świata dorosłych, choć niewątpliwie chciałyby być traktowane poważnie.

W świecie online to grupa bardzo wymagających użytkowników. Zadają mnóstwo pytań i są niezwykle dociekliwe, ale jednocześnie lubią się chwalić i rywalizować ze sobą. Dodatkowo to tacy mali gadżeciarze. Chętnie zbierają i wymieniają się między sobą różnego rodzaju przedmiotami np. dołączanymi do produktów (zabawki, figurki, karty itp.). Warto to wykorzystać przy doborze odpowiednich instrumentów. W kontekście planowania strategii online, oprócz dynamiki ich świata należy uwzględnić jeszcze jeden aspekt – ilość informacji, z jakimi są one konfrontowane. Zdobycie ich uwagi, która w zalanej komunikatami wirtualnej rzeczywistości stała się swego rodzaju walutą (ze względu na ograniczony zasób uwagi u każdego człowieka), to pierwszy krok do przekazania treści marketingowych. To takie strategiczne „włożenie nogi w drzwi”. Jest to o tyle istotne, że o uwagę dzieci w kontekście marek walczą dzisiaj już właściwie wszyscy – rynek słodyczy, napojów, płatków śniadaniowych, serków i jogurtów, zabawek itp.

Planując strategię trzeba mieć więc na uwadze specyficzne potrzeby tej grupy, które zahaczają nieco o świat dzieci młodszych i dorosłych, ale do każdej z tych grup przynależą jedynie częściowo. W sposobie zachowania dzieci przypominają bardziej dorosłych, dlatego powierzchownym traktowaniem nie uda się nam przykuć ich uwagi, która w świecie informacji jest niezwykle cennym dobrem.  

Aktywności skierowane do dzieci

Analizując narzędzia online stosowane w komunikacji skierowanej do dzieci można podzielić je na trzy podstawowe grupy: narzędzia pasywne, aktywne oraz te, które łączą elementy obu grup.

 Grupa pasywna to zdecydowanie najbardziej wyeksploatowany obszar. To instrumenty, które młodym użytkownikom są podsunięte niejako pod nos. Aby zadziałały, muszą oni włożyć minimalną ilość wysiłku. Zaliczyć do niej można: gry oraz wszelkiego rodzaju materiały do pobrania (wygaszacze, tapety na telefon i komputer, dzwonki, plany lekcji, e-kartki, wycinanki, kolorowanki itp.).

Narzędzia aktywne są dużo rzadziej wykorzystywane na polskim rynku (głownie w akcjach konkursowych). Do tej grupy należą narzędzia, które zachęcają dzieci do podjęcia określonej aktywności (np. stworzenia własnej kartki, awatara czy postaci). Zaniedbywanie tego obszaru jest dużym błędem. Treści generowane przez użytkowników są bardzo istotne, a kontekście trendu web 2.0 wręcz nie do pominięcia. W przypadku dzieci jest to o tyle kluczowe, że mają one naturalną potrzebę tworzenia, która w Internecie nie jest do końca zaspokajana.

Trzecia grupa wykorzystuje elementy zarówno narzędzi pasywnych, jak i aktywnych. To  w większości animowane sceny, opowiadające pewną historię. Zatrzymuje się ona w pewnym momencie, a dzieci proszone o reakcję (wskazanie przedmiotu, naciśnięcie klawisza, pomoc bohaterowi w rozwiązaniu problemu), aby akcja mogła być kontynuowana.

Gdyby przy kategoryzacji wziąć pod uwagę częstotliwość wykorzystania poszczególnych instrumentów na polskim rynku, wyróżnić można by było właściwie tylko te należące do kategorii narzędzi pasywnych. Mimo wielu badań i analiz dotyczących dzieci, wiele marek zdaje się ignorować specyficzne potrzeby tej grupy docelowej. Zapełniają one strony produktowe infantylnymi treściami lub stosują tzw. „zapychacze”. Do grupy takich zapychaczy zdecydowanie zaliczyć można gry. Sieć wręcz w nich tonie, a w kontekście marek nie ma chyba takiej, która nie wykorzystywałaby tego narzędzia. Nie można oczywiście całkowicie pominąć tkwiącego w nich potencjału, który odpowiednio wykorzystany może przyczynić się do powracalności dzieci na stronę. Są one jednak często „bytami dla samego bytu”, które trochę na siłę próbują za wszelką cenę przemycić treści produktowe. Podobnie sprawa się ma z materiałami do pobrania. Z użyciem takiego contentu wzbogaconym o kolorową grafikę nie mamy szans w walce o uwagę najmłodszych konsumentów, ponieważ rynek internetowy obfituje w tego typu treści.

Czym się wyróżnić?

Jak więc trafić do tej wymagającej grupy docelowej, która zewsząd bombardowana jest masą różnych przekazów? Można zastosować wiele rozwiązań, w zależności od produktu, jego postrzegania, celu marketingowego itp. Należy mieć jednak na uwadze, że jest to proces długofalowy. Jednym z celów działań marek w Internecie jest komunikacja wartości marki i utrwalenie ich w umysłach konsumentów. Z tym z kolei ściśle związane jest pojęcie powracalności do serwisu. Powrót natomiast jest możliwy tylko wtedy, jeśli młodym konsumentom, którzy chcą być traktowani poważnie, dostarczymy ciekawych treści w angażującym, interaktywnym środowisku. W budowaniu długotrwałych relacji istotne jest zmaksymalizowanie możłiwości interakcji z marką, dlatego nasza komunikacja nie może być nudna. Musi intrygować, zachęcać do interakcji, bawić – bardziej niż komunikacja każdej innej marki. Tworzenie strategii komunikacji marek do tej grupy docelowej, której świat jest w dużej mierze oparty na emocjach i dynamicznych zmianach, nie jest łatwe, choć możliwe, jeśli uwzględni się pewne zasady.

Znane narzędzia – nowa treść.  Nawet jeśli pewne narzędzia są już wykorzystywane, spróbuj zastować je w inny sposób. Wypełnij je inną treścią.

Stwórz wartość dodaną. Spraw, aby dzieci miały motywację do powrotu. Nagradzaj je za ich aktywność.

Nie narzucaj. Nie pouczaj. Prowadź dialog z dziećmi. Pytaj o zdanie. Niech dzieci będą Twoimi partnerami.

Traktuj poważnie.  Nikt nie lubi, jak jest traktowany nieadekwatnie do swojego wieku. Dzieci w grupie wiekowej 8-12 lat są na tym punkcie szczególnie wyczulone. Jeśli skierujesz do nich infantylne treści, nie dziw się, że mogą do Ciebie nie wrócić.

Kreuj nowe trendy. Młodzi konsumenci chętnie podążają za różnymi trendami. Ważne jest, aby twoja propozycja nie była nudna. Jeśli dzieci uznają, że inny trend jest dużo ciekawszy, bez wahania ruszą za nim, a Ty wypadasz z gry.

Angażuj. Daj dzieciom możliwość interakcji z marką. Dzieci chętnie podejmują się nowych wyzwań i biorą udział w różnego rodzaju konkursach.

Stwórz atmosferę pozytywnej rywalizacji. Dzieci uwielbiają chwalić się swoimi osiągnięciami (ocenami, posiadanymi gadżetami itp.). Jednocześnie porównują siebie z innymi. Wykorzystaj to.

Przede wszystkim pamiętaj jednaj, aby być unikalnym. Stwórz coś, co pozwoli Ci się wyróżnić na rynku. Nie pozwól, aby Twoje działania niewiele różniły się od konkurencji. W kontekście licznych aktywności skierowanych do dzieci w świecie wirtualnym podobieńswo treści może być zabójcze dla marki. Nie jest to kwestia tego, że dziecko powie „Nie, dziękuję”. Bardziej istotne jest to, że ono Twoich działań po prostu nie zauważy. 

watch?v=P4_LjjofHMs